Retro Ferenc Puskás Shirt – De Galopperende Majoor

Ferenc Puskás' verhaal begint in de arbeiderswijken van Boedapest, waar hij als jongetje al opviel bij Kispest, de club waar zijn vader trainer was. Toen Kispest na de Tweede Wereldoorlog werd omgevormd tot Honvéd, het legerteam van het communistische Hongarije, werd Puskás de absolute kroonprins van het Hongaarse voetbal. In de gouden jaren rond 1950-1956 vormde hij samen met Sándor Kocsis, Nándor Hidegkuti, Zoltán Czibor en József Bozsik het legendarische Aranycsapat, het Gouden Elftal dat Engeland in 1953 op Wembley met 6-3 vernederde en de Engelsen voor het eerst op eigen bodem deed buigen. Hongarije bleef ruim vier jaar ongeslagen en greep in 1952 het olympisch goud in Helsinki. De WK-finale van 1954 in Bern, het zogenaamde Wonder van Bern, eindigde echter in een pijnlijke 3-2 nederlaag tegen West-Duitsland, een wond die Puskás zijn leven lang met zich meedroeg. Na de Hongaarse Opstand van 1956 vluchtte hij naar het Westen en belandde uiteindelijk bij Real Madrid, waar hij ondanks zijn 31 jaar opnieuw geschiedenis schreef. Met Los Blancos won hij vijf Spaanse landstitels en drie Europacups, waaronder de fameuze 7-3 finale tegen Eintracht Frankfurt in 1960 in Glasgow waarin hij vier keer scoorde. Zijn rivaliteit met Barcelona en zijn duels met andere Europese grootmachten behoren tot de mooiste hoofdstukken uit het continentale voetbal.

Het Aranycsapat was een collectief van bovenaardse spelers en Puskás was er het kloppend hart van. Naast hem schitterde Sándor Kocsis, bijgenaamd 'het Gouden Hoofd' om zijn fenomenale kopspel, en spelverdeler Nándor Hidegkuti die het concept van de teruggetrokken middenvoor introduceerde. Zoltán Czibor op de linkerflank en de onverstoorbare József Bozsik op het middenveld vormden samen met doelman Gyula Grosics een eenheid die door bondscoach Gusztáv Sebes werd gesmeed tot de meest revolutionaire ploeg van zijn tijd. Bij Real Madrid trof Puskás zijn perfecte tegenpool in Alfredo Di Stéfano. De twee aanvallers, beiden ego's van het hoogste kaliber, vonden tot ieders verbazing een onstuitbare chemie. Samen met Francisco Gento op de flank, Raymond Kopa en de Argentijn Héctor Rial speelden ze het meest aanvallende voetbal dat Europa tot dan toe had gezien. Trainers Béla Guttmann en Miguel Muñoz wisten Puskás' instinct optimaal te benutten. Na zijn actieve carrière werd hij zelf manager en leidde hij het Griekse Panathinaikos in 1971 verrassend naar de Europacup I-finale tegen Ajax op Wembley, opnieuw een legendarische avond in zijn rijke loopbaan. Tot op vandaag is de FIFA Puskás Award, voor het mooiste doelpunt van het jaar, een eerbetoon aan zijn unieke voetbalkunst.

De shirts waarin Ferenc Puskás schitterde behoren tot de meest iconische uit de voetbalgeschiedenis. Het Hongaarse kersenrode shirt uit de jaren vijftig, met de witte boord en het wapenschild op de linkerborst, is misschien wel het meest legendarische tenue dat ooit gedragen werd; het was sober, krachtig en symbool van een revolutie in tactiek. Bij Honvéd droeg hij vergelijkbare donkerrode shirts met militair pragmatisme. Maar het zijn vooral de witte Real Madrid-shirts die de harten van verzamelaars sneller doen kloppen: het smetteloze tenue met het kroontjeslogo en in latere edities het V-vormige nekje uit de late jaren vijftig en zestig. Het shirt uit de Europacupfinale van 1960 met rugnummer 10 is voor liefhebbers haast heilig. In de jaren tachtig en negentig brachten merken als Adidas en Hummel re-issues uit met geborduurde details en authentieke katoenen weefsels. Verzamelaars zoeken vooral naar matchworn exemplaren uit interlands, exemplaren met originele wasinstructies en de typische lange mouwen die destijds standaard waren.